Anko Bouma en Bertus Klazinga al vijf jaar veelgevraagde volksmuzikanten 

De kracht is hun eenvoud. Ze zingen in de Friese taal humoristische liedjes. Geen moeilijke teksten en voor veel mensen heel herkenbaar. Ieder verhaaltje heeft een moraal. Eigenlijk zijn ze nog verbaasd over hun succes. Want Duo Ferbean, dat vijf jaar bestaat, wordt veel gevraagd. Meer dan twee keer per week willen ze niet op het podium staan. Er zijn ook nog andere zaken, zoals het maken van een tweede cd. Ze spelen het liefst in een klein zaaltje. ,,Wy moatte de minsken rûke kinne.’’ 

Voor Anko Bouma uit Warten en Bertus Klazinga uit Veenwouden heeft de datum 9 mei 1999 een bijzondere klank. Op die dag nam Bouma contact op met Klazinga om samen mee te doen aan Tsjong in Oudega (Sm). Tsjong is een open podium voor bekend en onbekend muziektalent. 

Het telefoontje van Bouma kwam voor Klazinga wel op een heel verrassend moment. ’s Middags had Klazinga namelijk een streep gezet onder achttien jaar Iepenloftspul Burgum. Hij kon zich niet meer vinden in het sponsorbeleid van het Iepenloftspul. Het aanbod van Bouma greep hij met beide handen aan en een afspraak was snel gemaakt. 

Beiden waren al jaren actief in de muziek. Ze kenden elkaar van Tsjoch, de vereniging van Friese volksmuzikanten, in 1979 opgericht door mannen als Roel Slofstra. Klazinga was al in de jaren tachtig lid geworden. ,,Folksmuzyk hie myn ynteresse. Sels lietsjes skriuwe. Ik die der net sa folle mei, wat sjonge tusken de skodoarren’’, vertelt hij. Het was de tijd van Irolt, Jarje en Doede Veeman. Bouma kwam veel later met de Friese volksmuziek in aanraking. 

Hij hield zich eerst voornamelijk bezig met Engelstalige popmuziek en trad op in verschillende bands. Op een gegeven moment werd hij geïntroduceerd op een avond waar voornamelijk Friese volksmuziek werd gespeeld. Daar leerde hij ook Bertus Klazinga kennen. 

Alhoewel de Friese volksmuziek hen bij elkaar had gebracht, zongen ze hun eerste gezamenlijke liedje - op het Tsjong-festival in Oudega - in het Nederlands. Maar de basis voor gezamenlijke optredens was wel gelegd. Samen maakten ze afspraken over het genre. ,,It soe tenei yn it Frysk moatte, der soe in protte humor ynsitte moatte en net al te serieus’’, aldus Bertus Klazinga, die bij het weekblad Actief in Tytsjerksteradiel werkt. 

Na Tsjong in Oudega kwam al vrij snel de eerste aanvraag voor een volgend optreden binnen. Of ze in De Tike wilden optreden. ,,Mar wy woene net. Wy hiene noch hielendal gjin repertoire en koene net in jûn fol sjonge’’, zegt Bouma. In de loop van 2000, toen ze meer liedjes hadden ingestudeerd, waren ze klaar voor het eerste optreden. 

Beide mannen richtten samen een vereniging op. ,,Ja, wy binne tegearre in feriening, offisjeel oprjochte fia in notariële akte. Us doel is de lytse poadiumkeunsten yn Fryslân yn de breedste sin te stypjen’’, vertelt Klazinga. Vanaf dat moment noemden zij zich Duo Ferbean. Ferbean staat voor Feriening Bertus Anko. Sindsdien treden zij geregeld op. Openbare optredens zijn er echter niet zoveel. ,,Wy hawwe in protte besletten optredens. Foar beurtferienings, personielsferienings, ûndernimmersferienings en motorklubs.’’ Ze hebben het er momenteel maar druk mee. Over aandacht hebben ze zeker niet te klagen. ,,Mar wy wolle net te faak fuort. Mear as twa kear yn de wike is bêst genôch’’, stelt het duo. 

De beide mannen, die zich tijdens een optreden presenteren als tweelingbroers, zingen nu uitsluitend Friese liederen. Klazinga schrijft de teksten, Bouma voegt de muziek toe. ,,Frysk is ús grutste passy’’, vertelt Klazinga, die op zijn 27ste bij de AFÛK met een cursus Fries begon en een paar jaar later de diploma’s A en B op zak had. 

Hij heeft inmiddels al heel wat geschreven. Zo heeft hij vijftien openluchtspelen op zijn naam staan; dertien voor het Iepenloftspul Burgum, één voor Oudega (Sm) en één voor Sneek, waar ter gelegenheid van Simmer 2000 een openluchtspel werd opgevoerd. Verder schreef Klazinga één toneelstuk. In 1993 kwam zijn eerste boek Ielfretters op de markt. Deze misdaadroman werd uitgegeven door de Friese Pers. Verder schreef hij veel voor het inmiddels opgeheven weekblad Frysk en Frij. 

Duo Ferbean treedt op van september tot mei. De zomermaanden zijn bestemd voor andere zaken. Het liefst treden de ‘broers’ op in kleine zaaltjes. ,,Wy moatte oandacht hawwe. Tichtby de minsken, wy moatte se rûke kinne’’, zegt Bouma. Een versterker met microfoon wordt niet gebruikt. Tijdens een optreden is er ook sprake van een interactie met het publiek. ,,Wy rôlje oer elkoar hinne.’’ Niet alleen de liedjes zijn belangrijk, ook het aan elkaar praten van de nummers krijgt veel aandacht. ,,It is muzyk mei in praatsje der tusken troch. Dy kombinaasje heart by ús.’’ Toen Klazinga en Bouma vijf jaar geleden begonnen, kondigden ze hun nummers aan. ,,No binne de ferhaaltsjes somtiden langer dan de muzyk. Mar wy bringe absolút gjin kabaret’’, zegt Klazinga. 

In hun liedjes is geen kritiek op de maatschappij terug te vinden en van politiek bedrijven is het duo wars. ,,Wat wy sjonge is ien grutte leugen, it is flauwekul. Wy fertelle op in aparte manier in ferhaaltsje.’’ Bij het schrijven wordt Klazinga soms wel geïnspireerd door de actualiteit. Een verschrikkelijk flauw programma op de televisie bracht hem op de gedachte ‘wat ha je dan in wille’. Daarmee was de titel van een liedje geboren. Wille is nu één van hun succesnummers. Klazinga noemt het in elkaar zetten van de liedjes knutselen met taal. Rijm speelt daarbij een grote rol. ,,En it bliuwt knutseljen oan de cd-opname ta.’’ 

Duo Ferbean spreekt met hun liedjes mensen van alle leeftijden aan. Zelfs de jeugd luistert geboeid naar de liedjes. Favoriet bij de jongeren is het nummer Lik op stik, dat verhaalt van een wildplasser, die door de politie bekeurd wordt en later als taakstraf krijgt het schoonmaken van de toiletten op het treinstation. Lik op stik stond eind vorig jaar op nummer acht in de Top-100 van Omrop Fryslân. 

De teksten zijn scherp, maar allerminst provocerend. ,,Wy wolle net kwetse. Wy wolle dat de minsken in moaie jûn hawwe. Dat de minsken harren de bûsen útskuorre’’, aldus de liedjesschrijver. Om de aandacht van de toehoorders vast te houden, gebruikt het tweetal verschillende muziekinstrumenten. Maar ook daarbij is de humor niet vergeten. Zo is een keyboard in een strijkplank geplaatst. ,,Der wurdt wol ris sein dat it muzikaal net altiten like folle om ’e hakken hat. Dat klopt. Hoechst fan ús gjin muzikale heechstantsjes te ferwachtsjen. Dat past net by de teksten, dy’t wy sjonge’’, stelt Anko. ,,De kracht is ús ienfâld. It giet om de lieten en de presintaasje.’’ 

Twee jaar geleden verscheen de eerste cd van het duo. Op de cd - getiteld Lik op stik - staan twaalf nummers. Bouma en Klazinga werken nu hard aan hun tweede cd, die evenals de eerste wordt opgenomen in de Apres-Midi-studio van Bient Visser in Burgum.